Toen ik vorige maand aan een prospect liet zien hoe zichtbaar hij was in ChatGPT, kreeg ik de vraag op welke systemen mijn software eigenlijk draait.
“Eh, Google, hoezo?”
Terwijl ik dat zei, realiseerde ik me dat dit eigenlijk het zwakste punt was in mijn hele presentatie. Want ook al werk ik nauwelijks met persoonsgegevens, de data die ik over de concurrentiepositie van klanten opsla is wel degelijk gevoelige marktdata.
Die avond ben ik gelijk gaan tellen hoeveel keer ik, per AI-scan, afhankelijk ben van Amerikaanse systemen: voor het opvragen van data, voor het verwerken van data, voor het opslaan van data, voor het verstrekken van het dashboard voor klanten. Maar liefst 6 van de 8 belangrijke tools die ik gebruikte liepen via Amerikaanse techreuzen. Kennelijk was ik, als oud privacy officer nog wel, blind in de glimmende fuik van Google gelopen.
Je bent er nog niet met “een Duits datacentrum”
Als B2B-marketeer krijg je vanuit Security of Inkoop vast wel eens de vraag waar al je marketingdata staat, en misschien denk je dan dat je goed bezig bent als die op een server in Duitsland staat. Maar “onze gegevens staan in Europa” kun je op twee manieren uitleggen — en juist daar gaat het vaak mis.
De locatie waar een server staat is namelijk minder belangrijk dan de contractpartij die erachter zit. Je wilt dat die contractpartij 100% Europees is, en ook géén eigendom is van een Amerikaans moederbedrijf.
Dat laatste klinkt als juridisch muggenziften, maar het is de kern van de zaak. Onder de Amerikaanse CLOUD Act kan een Amerikaanse rechter een Amerikaans bedrijf dwingen om gegevens over te dragen — ook als die fysiek op een schijf in Frankfurt of Eemshaven staan. Een Duits datacentrum helpt je dan niks. Het gaat om de naam van het bedrijf waarvan je de factuur krijgt.
Een paar jaar geleden kwam je met zo’n Duits datacentrum bij AWS of Google nog overal mee weg. Maar de regels voor data-uitwisseling met de VS wankelen continu, en een koerswijziging in de VS kan jouw data in the blink of an eye onbereikbaar maken.
Wat sla ik nou eigenlijk van mijn klanten op?
Toen ik alle datastromen ging ontleden, schrok ik niet van de persoonsgegevens — want die verzamel ik nauwelijks. Bij zo’n AI-meting sla ik dit van mijn klanten op:
- De specifieke vragen die namens jouw merk aan AI-modellen worden gesteld.
- De lijst met jouw directe B2B-concurrenten in AI.
- Het volledige antwoord dat elke AI teruggeeft.
- Een uitvoerige analyse: word je genoemd, in welk verband, positief/negatief, wie pakt jouw plek, welke bronnen haalt de AI aan, hoe outperform je je concurrent?
- Een uitvoerige technische scan van de website.
- En qua persoonsgegevens: exact één e-mailadres per gebruiker om in te loggen op een persoonlijk dashboard.
Bij elkaar geeft dit een haarscherp beeld van jouw B2B-merkstrategie. Waar zet je op in? Waar ben je kwetsbaar? Wie pakt jouw marktaandeel in ChatGPT? Dat is pure concurrentiegevoelige informatie. En je wilt gewoon weten in wiens kluis dat ligt.
Verhuizen van de VS naar de EU
Ik besloot mijn hele stack om te gooien naar een soevereine Europese infrastructuur. Dat zag er concreet zo uit:
| Functie | Oude situatie (US) | Nieuwe situatie (EU) |
|---|---|---|
| Uitvoeren van metingen | Google Cloud (VS) | Scaleway (Frans bedrijf, server in Amsterdam) |
| Opslag van data | Google Sheets (VS) | Scaleway Database (Amsterdam) |
| Inlog (Dashboard) | Google-account (VS) | Eigen omgeving op app.handsongeo.com |
| Website & hosting | Strato (Duitsland) | Strato (Duitsland — bleek al Europees) |
| Mail en documenten | Google Workspace (VS) | Strato (Duitsland) |
| Betalingen | Handmatige factuur | Mollie (Nederland) |
| Analyse | Anthropic (VS) | Mistral AI (Frankrijk — overstap in overweging) |
Wat blijft er nog wél Amerikaans?
Helemaal weg uit Amerika? Dat kan simpelweg (nog) niet. De AI-modellen die ik bevraag zijn Amerikaans. Zolang de klanten van mijn klanten ChatGPT gebruiken, kan ik daar ook niet omheen en moet ik mijn antwoorden daar blijven halen.
Het verschil zit in wat ik erheen stuur en wat ik er verder mee doe:
- Er gaan alleen merk- en productvragen naar de VS, geen persoonsgegevens of interne bedrijfsdocumenten.
- Alle antwoorden worden bewaard op Europese servers.
- Voor het analyseren van die antwoorden maak ik nu nog gebruik van Anthropic’s Claude, maar ik overweeg om volgend jaar over te stappen naar het Franse Mistral. Dat doe ik pas als de output van Mistral nét zo goed is als die van Claude nu, en dat ben ik grondig aan het testen.
Drie vragen voor je volgende marketingtool
Ga je binnenkort zelf nieuwe AI-software of analytics inkopen? Voorkom dat Inkoop of Legal je project blokkeert en stel je leverancier alvast deze drie vragen:
- “Met wélke entiteit teken ik het contract?” (En heeft die entiteit een Amerikaans moederbedrijf?)
- “Waar staat de database fysiek én onder welke wetgeving valt de eigenaar?”
- “Welke specifieke bedrijfsdata bewaren jullie exact van ons?”
Bij mijn GEO-tracker is het in ieder geval geregeld. De metingen draaien in Amsterdam, de mail staat in Duitsland, en alleen de AI-systemen die ik bevraag zijn nog Amerikaans. Het kostte even wat uurtjes, maar mijn klanten en ik hoeven niet meer wakker te liggen van de vraag of ik wel “100% Europees” ben.